Tám doanh nghiệp (DN) ngành sữa gồm: Công ty CP Sữa Việt Nam (Vinamilk), Công ty CP Đại Tân Việt, Công ty FrieslandCampina, Công ty CP Thực phẩm Dinh dưỡng Đồng Tâm (NutiFood), Công ty CP Hóa chất Á Châu, Công ty CP Thế Hệ Mới, Công ty CP Sữa Hà Nội và Công ty CP TM - Công nghệ Thực phẩm Hoàng Lâm vừa đồng loạt ký tên vào bản kiến nghị khẩn cấp phản đối việc áp dụng mã số không có căn cứ đối với mặt hàng dầu bơ khan nhập khẩu, buộc DN phải nộp lại thuế nhập khẩu chênh lệch của mặt hàng này từ năm 2010 đến nay. Ngày 1-12, bản kiến nghị đã được chuyển đến Thủ tướng Chính phủ và bộ trưởng Bộ Tài chính.

Bất ngờ đổi mã số, truy thu
 
Bản kiến nghị nêu rõ từ năm 2000 đến nay, các DN sữa nhập khẩu mặt hàng dầu bơ khan - còn gọi là chất béo khan của bơ hoặc chất béo khan từ sữa - dùng để phục vụ sản xuất, kinh doanh tại thị trường Việt Nam. Mặt hàng này có tên thương mại là Anhydrous milkfat hay Anhydrous butter fat, do Tập đoàn Fontera (New Zealand) sản xuất, đóng gói 210 kg/thùng.

Theo tài liệu Quy chuẩn Codex (Codex Stan 280-1973) của Ủy ban Tiêu chuẩn hóa thực phẩm quốc tế mà Việt Nam là thành viên cấp chính phủ, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia Việt Nam cũng như Tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam thì tên gọi Anhydrous milkfat hay Anhydrous butter fat là như nhau. Cấu tạo của mặt hàng này là hàm lượng chất béo xấp xỉ 99,8%, hàm lượng ẩm ≤ 0,1%.

Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan và các cơ quan phân tích phân loại thuộc tổng cục, từ năm 2000, DN khai báo và nộp thuế nhập khẩu mặt hàng này theo mã số 0405.90.10 với thuế suất nhập khẩu 5%. Việc này phù hợp với mã số thuế phân loại của các nước xuất khẩu.

Cơ quan hải quan trên toàn quốc cũng đã lấy mẫu hàng hóa, gửi đi phân tích phân loại tại các trung tâm phân tích trong ngành lẫn ngoài ngành. Tất cả kết quả giám định, phân tích chứng nhận đều xác định mặt hàng Anhydrous milkfat có mã số đúng là 0405.90.10.

Tuy nhiên, ngày 24-11, Tổng cục Hải quan đột ngột có công văn yêu cầu cục hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thu thuế mặt hàng Anhydrous milkfat theo mã 0405.90.90 (loại khác) với thuế suất áp dụng 15%, thực hiện truy thu thuế (nhập khẩu và GTGT) từ năm 2010. Thời hạn thực hiện trước ngày 15-12 và tổng hợp, báo cáo kết quả kiểm tra về Cục Kiểm tra sau thông quan - Tổng cục Hải quan trước ngày 20-12.

Hiện một số DN đã nhận được thông báo nộp thuế của các cục hải quan địa phương, yêu cầu nộp trong thời hạn 10 ngày kể từ khi ra thông báo. DN còn bị đề nghị truy thu luôn cả các tờ khai đăng ký tại hải quan địa phương khác.

Ảnh hưởng đến cam kết quốc tế
 
Theo các DN ngành sữa, số tiền mà họ buộc phải truy nộp lên đến trên dưới 1.000 tỉ đồng. Quan trọng hơn, văn bản của Tổng cục Hải quan không có cơ sở khoa học cũng như pháp lý. Việc thực thi pháp luật không nhất quán, không đúng quy định của cơ quan hải quan đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất - kinh doanh của DN.

Quyết định truy thu thuế này nếu được thực hiện sẽ gây những hệ lụy nghiêm trọng và có khả năng xảy ra tranh chấp pháp lý. Cụ thể, việc áp dụng mã số thuế không đúng và truy thu thuế một cách bất hợp lý từ một văn bản chỉ đạo của Tổng cục Hải quan ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của DN.

Việc làm này cũng vi phạm các cam kết của Chính phủ với các hiệp định song phương và đa phương mà Việt Nam tham gia. Vì vậy, các DN này kiến nghị Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính xem xét chỉ đạo cơ quan hải quan không ban hành các quyết định ấn định thuế, thu hồi các thông báo yêu cầu nộp bổ sung thuế đối với mặt hàng này.

Đáng chú ý, đây không phải là lần đầu tiên Tổng cục Hải quan thông báo áp mã số 0405.90.90 đối với mặt hàng Anhydrous milkfat nhập khẩu từ New Zealand. Trước đó, tháng 12-2014, Tổng cục Hải quan cũng bất ngờ áp mã số 0405.90.90 với mặt hàng trên. Sau đó, cục hải quan các địa phương yêu cầu các DN điều chỉnh mã số, đồng thời đề nghị truy thu thuế đối với tất cả tờ khai nhập khẩu trước đây của DN. Các DN không đồng ý, đưa ra những cơ sở chứng minh nên cơ quan hải quan đồng ý dừng lại việc điều chỉnh mã số, truy thu thuế.

Những ngày qua, giá vàng trong nước dù biến động nhưng chỉ quanh vùng 33,1 - 33,2 triệu đồng/lượng chiều bán ra, chiều mua vào bỏ xa mốc 33 triệu đồng/lượng rơi xuống quanh vùng 32,8 triệu đồng/lượng. Kim loại quý đang ở mức thấp nhất trong 5 năm qua.

Tương tự, giá vàng thế giới cũng về đáy 6 năm khi biến động quanh vùng 1.065 USD/ounce. Theo giới phân tích, giá vàng đang chịu tác động mạnh từ việc đồng USD mạnh lên và kỳ vọng tăng lãi suất cơ bản của Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) trong phiên họp tháng 12.

Dù giá vàng liên tục giảm nhưng lượng giao dịch trên thị trường vẫn khá trầm lắng. Khoảng cách lệch giá vàng trong nước và thế giới tiếp tục được nới rộng trên mức 4 triệu đồng/lượng được xem là nguyên nhân khiến những nhà đầu tư lướt sóng không mấy mặn mà vì quá rủi ro.

Tuy nhiên, với những người có tiền nhàn rỗi thì việc giá vàng giảm sâu là một yếu tố kích thích nhu cầu mua vàng để tích trữ. Bởi sau 11 năm tăng giá liên tiếp và đạt đỉnh ở mốc gần 49,3 triệu đồng/lượng vào năm 2011, đến nay giá kim loại quý đang ở mức thấp nhất trong 5 năm qua (tương đương mức giá gần cuối năm 2010 đến nay).

Ông Nguyễn Ngọc Trọng, Giám đốc Công ty kinh doanh vàng nữ trang New Partners Jewelry, cho rằng ở mức giá này và trong thời điểm này có thể trích một phần trạng thái đầu tư cho vàng. Nguyên nhân theo ông Trọng là do thị trường vàng đã phản ứng quá mạnh với thông tin FED có thể tăng lãi suất, nên khi lãi suất tăng thực tế không quá mạnh, giá vàng có thể quay đầu đi lên. Bên cạnh đó, hiện nay tình hình địa chính trị của thế giới khá bất ổn nên giá vàng có thể được hỗ trợ.

“Những người mua vàng dạng lưới sóng hưởng lợi rất ít với khoảng cách chênh lệch giá vàng nội - ngoại lớn như hiện nay. Nhưng nhà đầu tư trung dài hạn có thể suy nghĩ đến vàng (nếu lấy thang điểm 10 để đầu tư thì có thể dành ra 3-4 phần để mua vàng), chờ tín hiệu của FED và thị trường rồi quyết định có đầu tư tiếp hay không. Có thể đến quý I năm sau, giá vàng sẽ khởi sắc hơn” - ông Trọng dự đoán.

Ở góc độ khác, rất nhiều tổ chức tài chính quốc tế cho rằng giá vàng đang trong xu hướng giảm và chưa dừng lại. Các mức dự báo giá vàng trong năm 2016 cũng được nhiều ngân hàng nước ngoài hạ thấp so với trước. Theo ông Trọng, tín hiệu thị trường đang đi xuống và sắp tới có thể ảm đạm nhưng nhà đầu tư phải nhìn vào thực tế như nền kinh tế Mỹ không thể phục hồi mạnh mẽ trong một sớm một chiều. Giá vàng có tín hiệu đi xuống nhưng sẽ có điểm dừng và những người thắng lớn là bắt được đáy của thị trường. Với nhà đầu tư trong nước, nếu mua vàng cũng nên chọn vàng nhẫn của những thương hiệu uy tín, giá sát thế giới để bớt rủi ro.

Trong khi đó, chuyên gia vàng Phan Dũng Khánh, cho rằng không nên mua vàng vào… bất cứ thời điểm nào! “Vài năm trước, rất nhiều người hỏi tôi có nên đầu tư vào vàng không. Tôi nói không! Nếu thời điểm đó tôi khuyên nhà đầu tư mua vàng, đến giờ chắc họ đã “cháy túi”. Quan trọng là giá vàng đến giờ vẫn chưa phải đáy và chưa biết bao giờ về đáy” - ông Khánh nói.

Vị chuyên gia này cho rằng động thái điều hành lãi suất của FED thời gian qua thực chất chỉ tác động một phần đến thị trường vàng. Hiện nhiều ý kiến cho rằng ngân hàng trung ương các nước mua vàng bổ sung quỹ dự trữ ngoại hối rất nhiều nên có thể kích thích giá vàng đi lên. Nhưng ngược lại, những quỹ đầu tư tư nhân lại không chọn vàng. Thậm chí, một số nhà đầu tư lớn còn bị lỗ nặng thời gian qua khi vàng giảm giá ròng rã mấy năm nay, chưa kể các khoản phí duy trì trạng thái vàng.

Quan sát động thái của giới đầu tư quốc tế gần đây sẽ thấy dòng tiền chủ yếu chảy vào các loại đồng tiền mạnh như Yen Nhật, Franc Thụy Sĩ, trái phiếu Chính phủ Mỹ... Ngược lại, với mức chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới quá cao, trong trường hợp khoảng cách này không còn thì dù giá thế giới không biến động nhà đầu tư cũng đã lỗ nặng. Chưa kể một số thời điểm giá vàng tăng giảm thất thường, các doanh nghiệp kinh doanh vàng nới rộng biên độ giá mua vào - bán ra khiến nhà đầu tư khó có cơ hội lướt sóng kiếm lời.